|
Transvetten Transvetten of beter gezegd trans-onverzadigde vetzuren zijn met een of meer dubbele bindingen in de transconfiguratie (bepaalde ruimtelijke structuur). Hierdoor gedragen ze zich in het lichaam geheel anders dan onverzadigde vetzuren.
Van
nature komt transvet voor in zuivel en vlees van herkauwers, voornamelijk
als vacceenzuur. Zo’n drie tot acht procent van de vetzuren
uit deze producten heeft een dergelijke transstructuur. Voor
een kleiner deel komt het voor als geconjugeerd linolzuur (CLA). Geconjugeerd
linolzuur, beter bekend als CLA, is een bijzondere groep transvetten met één
transbinding zoals C18:2 (9c, 11t) en C18:2 (10t, 12c). CLA supplementen bevatten doorgaans de samenstelling C18:2 (10t, 12c).
Het natuurlijke CLA in de voeding, zoals bijv. in volle yoghurt, heeft niet de nadelen van de "onnatuurlijke" transvetten. Uit verschillende onderzoeken blijken ze o.a. bescherming te bieden tegen kanker, het cholesterol te verlagen, het lichaamsgewicht te verlagen, gunstig te zijn tegen diabetes en te beschermen tegen botverlies en ontstekingsremmend kunnen werken.
Nu de "onnatuurlijke" transvetten. Tijdens een chemisch proces voegt de industrie waterstofatomen toe aan onverzadigde plantaardige olie en vetten. Dit proces heet hydrogeneren. Gedeeltelijk gehydrogeneerd betekent dat niet alle mogelijke plaatsen opgevuld worden met waterstofatomen. Waarom de industrie deze transvetten produceren? Het antwoord is simpel daardoor ontstaat een product wat beter te verwerken en veel langer houdbaar is en in de ogen van de consument een "gezond" plantaardig product is.
Bij dit hydrogeneren of harden van plantaardige oliën voor de productie van margarines en bak- en braadvetten worden grotere hoeveelheden transvetten gevormd.
In de jaren tachtig kon het transvetzuurgehalte van margarines en bak- en braadproducten wel tot vijftig procent bedragen. De West-Europese voedingsmiddelenindustrie heeft naar aanleiding van de berichten uit de onderzoekswereld gereageerd door het transvetzuurgehalte te verlagen. De afname van de hoeveelheid transvetzuren is wel gepaard gegaan met een toename van het gehalte aan verzadigde vetzuren. De som van de verzadigde en transvetzuren is echter met tien tot vijftien procent gedaald. Terwijl de inname van transvetzuren via de consumptie van margarines vermindert is dat nog niet het geval bij consumptie van bakkerijproducten (koekjes, cakes, wafels), frites en snacks. In deze voedingsmiddelen zitten vaak transvetten verborgen die onzichtbaar blijven voor de consument. Naast een belangrijke bijdrage tot de smaak, is het toegevoegde vet ook noodzakelijk voor de consistentie van het product. Vetmengsels op basis van partieel geharde vetten zijn hiervoor het best geschikt. Studies tonen aan dat het transvetzuurgehalte in bakkerijproducten sterk kan variëren van 6% tot evenwel ook uitschieters van bijna 20%. Kies
koek- en gebaksoorten met weinig of geen vet.
Voorbeelden hiervan zijn (volkoren)biscuitjes, lange vingers,
bitterkoekjes, taaitaai, eierkoeken, marsepein, rijstwafels,
schuimkoekjes, ontbijtkoek en kruidkoek. Koekjes of gebak waarvan het
recept meer vet vraagt, kunt u beter zelf bakken. Vruchtenvlaai is een
voorbeeld van een vetvrije gebaksoort. Gezondheidsaspecten van vetzuren: Onverzadigde vetzuren zijn gezond en bijv. goed voor een verhoging van het goede (HDL) en een verlaging van zowel Totaal cholesterol als het slechte cholesterol (LDL). Verzadigde vetzuren zijn veel minder gezond omdat ze alle (HDL, LDL en Totaal) cholesterol waarden verhogen. Transvetten met uitzondering van CLA zijn heel ongezond, ze doen wat cholesterol betreft alles verkeerd, het HDL omlaag en de LDL en Totaal omhoog. Maar ze veroorzaken volgens verschillende wetenschappelijke studies veranderingen in de structuur van lichaamscellen waardoor verschillende problemen het gevolg kunnen zijn:
Van
het CLA in supplementen, die veelal gebruikt worden om af te vallen, tonen
verschillende onderzoeken echter aan dat het van personen met insuline resistentie de resistentie
net verhoogt waardoor de kans op diabetes-2 toeneemt. Gebruik deze
supplementen dus zeker niet als u insuline resistentie hebt. Omdat het waarschijnlijk lijkt
dat bij iedere gebruiker de kans op diabetes-2 toeneemt kunnen CLA
supplementen beter door
niemand gebruikt worden. |