De vitamine D status (of voorraad) wordt bepaald door het analyseren van de waarden van calcidiol (25(OH)vitamineD3) in het bloed.

Er zijn verschillende beperkingen waardoor het niet te voorspellen is wat die bloedwaarden zullen zijn.

Zo zijn er in bijzondere gevallen lichamelijke beperkingen:

• Bepaalde problemen in het maagdarmkanaal waardoor minder vitamine D wordt geabsorbeerd.

• Bepaalde problemen met de lever kunnen lage bloedwaarden vitamine D geven.

• Bepaalde problemen met de nieren kunnen lage bloedwaarden vitamine D geven.

• Vooral lage bloedwaarden magnesium, en in mindere mate zink en vitamine K(2), verhinderen goede bloedwaarden vitamine D.

• Zeer zelden een aangeboren afwijking waardoor iemand een lage bloedwaarde vitamine D heeft.

Een veranderde levensstijl van de laatste vijftig jaren geeft ook zijn beperkingen:

• We verblijven veel minder buitenshuis, en dat vanaf jonge leeftijd.

• Als we dan al buiten komen gebruiken we zonnecrèmes, die in theorie de aanmaak van vitamine D tegengaan. Alhoewel verschillende van die crèmes weinig bescherming bieden, vaak gevaarlijke stoffen bevatten en/of al na korte tijd uitgewerkt zijn betekent dit in de praktijk dat er toch aanmaak van vitamine D is.

• Voeding geeft al niet veel vitamine D en de veranderde voedingsgewoontes leveren nog maar nauwelijks vitamine D. (Een voorbeeld: levertraan, rijk aan vitamine D werd vroeger van het najaar tot het voorjaar dagelijks ingenomen)

• Het drinken van veel alcohol verstoort het vitamine D metabolisme met als gevolg tekorten.

• Overgewicht zorgt voor lagere bloedwaarden vitamine D. Vitamine D wordt opgeslagen in vet en bij overgewicht is direct minder voorhanden.

• Steeds meer gebruik van bepaalde medicijnen (zoals statines, corticosteroïden e.a.) doen de bloedwaarden vitamine D duidelijk tot fors verlagen.

Door deze veranderde levensstijl alleen al is het niet vreemd dat steeds meer onderzoeken aantonen dat het merendeel van de mensen te lage bloedwaarden vitamine D hebben.

Meten is daarom de enige manier om vast te stellen of iemand de juiste waarden heeft.

(In patiënten met ernstig nierfalen is dit echter geen goede maat aangezien de voorraad wel toereikend kan zijn maar de activatie in de nier niet optreedt.)

Bloedwaarden 25(OH)D:

*(1 ng/ml = 2,5 nmol/l)

Let op: Wat voor blanke mensen een matig tekort is zou voor mensen met een zwarte huidskleur wel eens voldoende kunnen zijn.

Hoe bereiken we goede bloedwaarden vitamine D (> 32 ng/ml = 80 nmol/l en beter nog tussen 50-70 ng/ml = 125-175 nmol/l)?

De makkelijkste manier is door iedere dag enige tijd in de zon te zijn (doch let op en kijk zeker bij zonnen)

en/of de inname van supplementen vitamine D.

In tegenstelling wat de overheid als advies geeft over de dagelijkse hoeveelheid vitamine D blijkt uit verschillende onderzoeken de laatste jaren dat de volgende hoeveelheden minimaal nodig zijn voor blanke mensen om goede bloedwaarden te handhaven:

*Het vitamine D-gehalte wordt ook nog wel opgegeven in (oude) Internationale Eenheden (IE of IU)

(bijv. 1 mcg = 40 IU, 10 mcg = 400 IU, 25 mcg = 1.000 IU, 60 mcg = 2.400 IU en 250 mcg = 10.000 IU)

Let op: Het beste tijdstip van inname van supplementen vitamine D is tijdens de hoofdmaaltijd van de dag. Volgens onderzoek worden daardoor ruim 50% hogere bloedwaarden bereikt.

Gedurende de maanden juni tot september kan bij voldoende verblijf in de zon deze extra inname achterwege blijven.

Volwassenen kunnen zonder problemen desgewenst de juiste hoeveelheid niet per dag maar 1x per maand (Bijv. 1.250 mcg) innemen.

Tieners en volwassenen die starten met een duidelijk tekort nemen 8 weken lang een keer 1.250 mcg (bijv. 5 capsules van 250 mcg) per week, daarna 8 weken lang om de veertien dagen een keer 1.250 mcg en daarna de dagelijkse dosering van bijv. 60 mcg of 1x per maand 1.250 mcg.

Let op:

• Deze hoeveelheden zijn voor "gezonde", blanke mensen, doch mensen met overgewicht en chronische ziektes zullen duidelijk meer nodig hebben en dat zijn toch wat andere waarden als nu (nog) geadviseerd worden door de Gezondheidsraad (zie hieronder).

• Lage bloedwaarden magnesium verhinderen goede bloedwaarden vitamine D.

• Hoge inname van calcium (wat volgens diverse onderzoeken al niet goed blijkt te zijn, wel goed is doorgaans 500-700 mg/dag uit de voeding, voor volwassenen) in combinatie met extra vitamine D3 kan aanleiding geven tot de vorming van nierstenen.

• Bij inname van zeer hoge doseringen dient men op gezette tijden ook bloedwaarden calcium te laten meten omdat die in zeer uitzonderlijke gevallen tot ongewenste piekwaarden kunnen oplopen.

• Vitamine D3 heeft de voorkeur in geval van suppletie omdat het wellicht tot tien keer effectiever is dan vitamine D2.

   

Omdat deze gezonde hoeveelheden vitamine D3 niet in Nederland en België verkocht worden treft u onder productlink een eenvoudige manier om wel de juiste hoeveelheden op een simpele en goedkope manier te kunnen kopen.

Gezondheidsraad Voedingsnormen 2000

Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheden

1) Voor de groep 51-60 jr geldt een adequate inneming van 5 mcg/dag; voor de groep 61-70 jr geldt 7,5 mcg/dag bij een gebruikelijke zonlichtblootselling (ca. 15 minuten per dag) en 10 mcg/dag bij afwezigheid van zonlichtblootstelling.

2) Voor de groep >70 jr geldt een adequate inneming van 12,5 mcg/dag bij een gebruikelijke zonlichtblootselling en 15 mcg/dag bij afwezigheid van zonlichtblootstelling.

In September 2008 heeft de Gezondheidsraad dit advies aangevuld:

Dagelijks 10 microgram vitamine D extra wordt geadviseerd door:

* kinderen tot vier jaar*;
* mensen van 4 tot 50 (vrouwen) of 70 (mannen) jaar die een donkere huidskleur hebben of onvoldoende buitenkomen;
* vrouwen tot 50 jaar die een sluier dragen;
* vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven;
* vrouwen vanaf 50 en mannen vanaf 70 jaar die een lichte huidskleur hebben en voldoende buitenkomen.
*geldt niet voor kinderen die dagelijks meer dan een halve liter zuigelingenvoeding of opvolgmelk krijgen.

Dagelijks 20 microgram vitamine D extra wordt geadviseerd aan:

* mensen die osteoporose hebben;
* mensen die in een verzorgings- of verpleeghuis wonen;
* vrouwen vanaf 50 en mannen vanaf 70 jaar die een donkere huidskleur of die onvoldoende buitenkomen;
* vrouwen vanaf 50 jaar die een sluier dragen.

Printen